Het project bestaat uit het plaatsen, monitoren en afbreken van meerdere kleinschalige zonnevelden op veenweidegrond, waarbij monitoring van de bovengenoemde effecten 5 jaar uitgevoerd dient te worden. Geraamde waarde: €330.000,- over de gehele looptijd van 5 jaar.

Veenboeren in Beweging

In landelijke veenweidegebieden daalt de bodem al decennialang. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de systematische ontwatering van de grond, om landbouwkundig gebruik mogelijk te maken. Door de ontwatering droogt het veen uit en oxideert het onder invloed van zuurstof, wat resulteert in bodemdaling. Vervolgens verlagen de waterbeheerders het waterpeil nog verder, zodat de landbouwactiviteiten kunnen worden voortgezet. De Raad van de Leefomgeving heeft geadviseerd dat deze neergaande spiraal geen begaanbaar pad is om de volgende redenen: a) Ontwatering leidt tot een afname van de natuur- en waterkwaliteit, verhoogde veiligheidsrisico's en lokaal ook tot verzilting en ongecontroleerde opbarsting van grondwater. b) Drooggelegd veen stoot relatief veel CO2 uit, terwijl volgens het Klimaatakkoord van Parijs en de nationale Klimaatwet de CO2-uitstoot de komende dertig jaar sterk moet worden verminderd (voor Nederland met 95% ten opzichte van 1990). c) Bij ongewijzigd beleid zullen de kosten voor waterbeheer in veenweidegebieden steeds verder stijgen. Om te onderzoeken of alternatieve handelingsperspectieven voor het gebruik van veenweidegrond te onderzoeken is het pilotproject Veenboeren in Beweging opgericht. Het doel van het beoogde pilotproject is het onderzoeken van de effecten van zonnevelden in veenweide gebied. Hierbij gaat het om het onderzoeken/monitoren van de combinatie van zonnepanelen op veenweidegrond, en de effecten daarvan op bodemdaling, natuur, biodiversiteit, water- en bodemkwaliteit in vergelijking met een niet door zonnepanelen bedekt veenweidegebied. Het project bestaat uit het plaatsen, monitoren en afbreken van meerdere kleinschalige zonnevelden op veenweidegrond, waarbij monitoring van de bovengenoemde effecten 5 jaar uitgevoerd dient te worden. Een onderzoeksduur van 5 jaar is vereist om een representatief beeld te genereren van de effecten op bodemdaling, biodiversiteit en water- en bodemkwaliteit. Vanwege de specifieke kenmerken en locatie gebonden eigenschappen van de veenweide, is het van belang dat het onderzoek plaats vindt in het waterschap Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). Zo verkrijgt de gemeente Woerden betrouwbare informatie over de lokale bodemeigenschappen en de effecten van zonnepanelenvelden op veenweide, binnen haar eigen gemeente. Aan de grond waarop het onderzoek uitgevoerd dient te worden zijn specifieke eisen gesteld om de betrouwbaarheid van het onderzoek te borgen. Het dient te gaan om veenweide, waar reeds sprake moet zijn van bodemdaling als gevolg van ontwatering van veen. Hier moet ook sprake zijn van historische metingen en dus cijfers t.a.v. de bodemdaling, de biodiversiteit en de waterkwaliteit. Dit om een goede nulmeting te kunnen maken. Het veld moet ook voldoende omvang hebben om het effect te kunnen meten én er dient vergelijkbare, niet door zonnepanelen bedekte, veenweide beschikbaar te zijn. In overleg met de deelnemers van het gebiedsproces van ‘Veenweiden in Beweging’ is de gemeente Woerden tot de conclusie gekomen dat het onderzoek uitgevoerd dient te worden bij het Kennis Transfer Centrum Zegveld (hierna: KTC). Dit omdat het KTC grond ter beschikking heeft die voldoet aan de gestelde eisen. Ook zijn de juiste onderzoeksfaciliteiten aanwezig, zoals een watersysteem dat lokaal kan worden aangepast om verschillende waterstanden en grondwaterstanden te realiseren. Daarnaast beschikt het KTC al over een bestaande aansluiting op het elektriciteitsnet voor de te plaatsen zonnepanelen. Geraamde waarde: €330.000,- over de gehele looptijd van 5 jaar.